مراتب مسلمات فقه

مراتب مسلّمات فقه

بسیاری از احکام و فروعات در فقه جزو مسلمات محسوب می شوند، ولی با این وجود خود مسلمات هم‌رتبه نیستند. مسلمات فقهی دارای مراتبی هستند که هر یک از این احکام در رتبه‌ای از آن قرار دارد و آثار آن رتبه بر آن مترتب می شود. برای مثال وجوب نماز اولین رتبه را به خود اختصاص داده است که منکر آن مرتدّ محسوب می شود، و حلّیت متعه در رتبه پایین‌تری قرار گرفته و نشر حرمت به وسیله رضاع هم پایین‌تر از آن دو قرار گرفته است که إفتاء برخلاف آن جایز نیست.

برای مسلّمات فقهی چهار مرتبه وجود دارد که به ترتیب عبارتند از:

۱) اجماعیّات و اتفاقیّات فقها، مانند اتفاق بر عدم وقوع ایلاء در متعه.

۲) ضروریات فقه که أخصّ از اجماعیّات است.

۳) ضروریّات مذهب که أخصّ و محکم‌تر از ضروریّات فقه هستند. مانند حلّیّت متعه در مذهب امامی که دانستن آن، اختصاص به فقها ندارد و عوامّ از شیعه هم از آن اطلاع دارند، یا مانند عصمت چهارده معصوم-علیهم‌السلام- که عوامّ و خواصّ از آن آگاه هستند و منکر آن، منکر ضروری مذهب محسوب می‌شود.

۴) ضروریّات اسلام که از سه قسم قبل أخصّ است و اختصاص به مذهب خاصّی ندارد؛ بلکه شیعه و غیر شیعه، فقیه و غیر فقیه بدون اعمال نظر، حکم مسأله را می‏‌داند؛ مانند وجوب نماز و وجوب حج.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

10 + 6 =